Η Penélope Cruz μίλησε για την απόφασή της να τοποθετείται δημόσια πάνω σε πολιτικά και κοινωνικά ζητήματα, με αφορμή την παρουσίαση της νέας της ταινίας "Bunker" στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας. Και αυτή τη φορά, η συζήτηση δεν έμεινε στην πρεμιέρα, στο κόκκινο χαλί ή στην πολυαναμενόμενη κινηματογραφική συνύπαρξή της με τον Javier Bardem. Μεταφέρθηκε σε ένα ερώτημα που επανέρχεται συχνά γύρω από τους celebrities: οφείλει ένας καλλιτέχνης να μιλά δημόσια για όσα συμβαίνουν στον κόσμο; Η Cruz δεν παρουσίασε τη δική της στάση ως κανόνα που πρέπει να ακολουθήσουν όλοι. Εξήγησε, όμως, γιατί για την ίδια θα ήταν αντιφατικό να πρωταγωνιστεί σε μία ταινία που αγγίζει φόβους, ηθικά διλήμματα, εξουσία και απομόνωση και στη συνέχεια να αρνείται να συζητήσει τα πραγματικά ζητήματα με τα οποία συνδέεται το έργο.
Όταν η ταινία δεν τελειώνει στους τίτλους τέλους
Το "Bunker", σε σκηνοθεσία Florian Zeller, τοποθετεί στο επίκεντρο έναν αρχιτέκτονα που αναλαμβάνει να κατασκευάσει ένα καταφύγιο επιβίωσης για έναν δισεκατομμυριούχο της τεχνολογίας. Η απόφασή του αρχίζει να επηρεάζει τον γάμο του, ενώ η ιστορία εξετάζει ζητήματα εξουσίας, φόβου, απομόνωσης και ηθικής ευθύνης. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Cruz εξήγησε στη Βενετία πως θα θεωρούσε αντιφατικό να βρίσκεται εκεί για να μιλήσει για μία τέτοια ταινία και ταυτόχρονα να δηλώνει ότι δεν θέλει να συζητήσει πολιτικά ζητήματα.
Αυτό είναι ίσως και το σημείο που κάνει τη δήλωσή της ενδιαφέρουσα πέρα από τη συγκεκριμένη πολιτική συγκυρία. Γιατί μετακινεί τη συζήτηση από το "τι πρέπει να λέει ένας celebrity" στο πιο σύνθετο "τι σημαίνει να διαθέτεις δημόσιο βήμα".
Η celebrity κουλτούρα δεν είναι πια μόνο κόκκινα χαλιά
Για δεκαετίες, η σχέση μας με τους stars μπορούσε να παραμένει σε μεγάλο βαθμό περιορισμένη στις ταινίες τους, στις συνεντεύξεις, στις εμφανίσεις και στα ρούχα τους. Τα social media άλλαξαν δραστικά αυτή τη συνθήκη. Σήμερα, ένα διάσημο πρόσωπο δεν παρουσιάζει απλώς τη δουλειά του. Διαθέτει ένα προσωπικό μέσο επικοινωνίας με εκατομμύρια ανθρώπους.
Και μαζί με αυτή την πρόσβαση έρχεται ένα παράδοξο. Όταν ένας celebrity μιλά, συχνά κατηγορείται ότι ξεπερνά τον ρόλο του. Όταν δεν μιλά, μπορεί εξίσου εύκολα να κατηγορηθεί για σιωπή. Η δημόσια τοποθέτηση δεν είναι επομένως μία απλή υπόθεση, ούτε η αναγνωρισιμότητα μετατρέπει αυτομάτως έναν καλλιτέχνη σε αυθεντία πάνω σε πολιτικά ζητήματα. Ο Javier Bardem αναγνώρισε ακριβώς το ιδιαίτερο βάρος της προβολής που διαθέτει. Στη συνέντευξη Τύπου υποστήριξε ότι κάθε πολίτης έχει δικαίωμα να εκφράζει όσα θεωρεί σημαντικά, σημειώνοντας παράλληλα ότι ο ίδιος διαθέτει περισσότερα μέσα για να ακουστεί εξαιτίας της δημόσιας θέσης του.
Η Penélope Cruz επιλέγει να μη διαχωρίζει απόλυτα τέχνη και πραγματικότητα
Το ενδιαφέρον στην περίπτωση της Cruz δεν βρίσκεται στο να αποφασίσεις αν ένας ηθοποιός "πρέπει" ή "δεν πρέπει" να παίρνει θέση. Βρίσκεται στο γεγονός ότι η ίδια απορρίπτει, για τον εαυτό της, την ιδέα πως η τέχνη μπορεί πάντα να παρουσιάζεται αποκομμένη από την πραγματικότητα που την τροφοδοτεί. Το "Bunker" μιλά για μία κοινωνία που φοβάται, απομονώνεται και αναρωτιέται ποιον μπορεί να εμπιστευτεί. Η ίδια η Cruz έχει μιλήσει επίσης για τον κίνδυνο απώλειας των ανθρώπινων σχέσεων και για έναν κόσμο στον οποίο η συγκέντρωση δύναμης και πόρων δημιουργεί νέα ερωτήματα.
Ίσως γι' αυτό η συγκεκριμένη συνέντευξη Τύπου απέκτησε μεγαλύτερο ενδιαφέρον από μία ακόμη celebrity δήλωση. Δεν πρόσφερε μία καθολική απάντηση για το ποιος πρέπει να μιλά και πότε. Έδειξε, όμως, πώς μία ηθοποιός αντιλαμβάνεται τη σχέση ανάμεσα στο έργο που επιλέγει, στη δημόσια παρουσία της και στα ζητήματα για τα οποία αποφασίζει να χρησιμοποιήσει τη φωνή της. Και σε μία εποχή όπου κάθε δημόσια τοποθέτηση μπορεί μέσα σε λίγα λεπτά να γίνει headline, reel, tweet και αντικείμενο αντιπαράθεσης, αυτή η σχέση ανάμεσα στην τέχνη, τη διασημότητα και τον δημόσιο λόγο είναι από μόνη της ένα θέμα που αξίζει να συζητάμε.