iStock
Όταν ρωτάμε ένα μικρό παιδί μια απλή πράξη, όπως 1+2, συχνά θα χρησιμοποιήσει τα δάχτυλά του για να βρει την απάντηση. Το αν αυτή η πρακτική πρέπει να ενθαρρύνεται ή να αποθαρρύνεται αποτελεί εδώ και χρόνια αντικείμενο συζήτησης ανάμεσα σε γονείς, εκπαιδευτικούς και ερευνητές.
Κάποιοι υποστηρίζουν ότι η μέτρηση με τα δάχτυλα βοηθά τα παιδιά να κατανοήσουν τους αριθμούς, ενώ άλλοι θεωρούν ότι μπορεί να καθυστερήσει την ανάπτυξη νοερών στρατηγικών. Μια νέα ελβετική μελέτη, που δημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο του 2025, έρχεται να προσθέσει νέα δεδομένα στη συζήτηση, δείχνοντας ότι τα παιδιά που χρησιμοποιούν τα δάχτυλά τους από μικρή ηλικία έχουν καλύτερες επιδόσεις στην πρόσθεση σε σύγκριση με εκείνα που δεν το κάνουν.
Τι δείχνει η έρευνα
Στη διεθνή βιβλιογραφία υπάρχει μακρόχρονη αντιπαράθεση σχετικά με την αξία της μέτρησης με τα δάχτυλα. Ψυχολόγοι της εκπαίδευσης επισημαίνουν ότι αυτή η πρακτική βοηθά τα παιδιά να επεξεργάζονται στρατηγικές χωρίς να υπερφορτώνεται η εργαζόμενη μνήμη τους, δηλαδή η ικανότητα του εγκεφάλου να συγκρατεί προσωρινά πληροφορίες όσο εκτελεί μια γνωστική διαδικασία.
Ερευνητές της ενσώματης νόησης υποστηρίζουν ότι η σύνδεση των δαχτύλων με τους αριθμούς είναι μια φυσική διαδικασία μάθησης και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να ενθαρρύνεται. Παράλληλα, νευροεπιστήμονες έχουν επισημάνει ότι παρόμοιες περιοχές του εγκεφάλου ενεργοποιούνται τόσο όταν κινούμε τα δάχτυλα όσο και όταν σκεφτόμαστε αριθμούς, γεγονός που φαίνεται να ενισχύει τη μνήμη.
Προηγούμενες μελέτες σε σχολικές τάξεις έχουν δείξει ότι τα παιδιά που χρησιμοποιούν στρατηγικές με τα δάχτυλα αποδίδουν καλύτερα στα μαθηματικά μέχρι περίπου την ηλικία των επτά ετών. Μετά από αυτή την ηλικία, τα παιδιά που δεν χρησιμοποιούν δάχτυλα τείνουν να έχουν καλύτερες επιδόσεις. Το ερώτημα ήταν γιατί συμβαίνει αυτή η μεταστροφή.
Μια διαχρονική μελέτη σε 200 παιδιά
Η νέα μελέτη του Πανεπιστημίου της Λωζάνης επιχείρησε να ξεκαθαρίσει αυτή τη διαφωνία. Οι ερευνητές παρακολούθησαν σχεδόν 200 παιδιά από την ηλικία των 4,5 έως 7,5 ετών, αξιολογώντας κάθε έξι μήνες τις δεξιότητές τους στην πρόσθεση και τη χρήση των δαχτύλων.
Σε κάθε φάση καταγραφόταν αν τα παιδιά δεν χρησιμοποιούσαν καθόλου δάχτυλα, αν μόλις είχαν αρχίσει να τα χρησιμοποιούν, αν συνέχιζαν να τα χρησιμοποιούν ή αν είχαν σταματήσει. Έτσι, η έρευνα δεν περιορίστηκε στο αν ένα παιδί χρησιμοποιούσε ή όχι τα δάχτυλα σε μια δεδομένη στιγμή, αλλά εξέτασε τη διαδρομή της στρατηγικής του στον χρόνο.
Η μελέτη έδειξε ότι μέχρι την ηλικία των 6,5 ετών, τα περισσότερα παιδιά που δεν χρησιμοποιούσαν πλέον τα δάχτυλά τους το έκαναν στο παρελθόν. Αυτά τα παιδιά είχαν τις υψηλότερες επιδόσεις στις πράξεις πρόσθεσης και συνέχιζαν να βελτιώνονται και έναν χρόνο αργότερα. Η σημασία αυτού του ευρήματος είναι ότι σε παλαιότερες μελέτες τα παιδιά αυτά καταγράφονταν απλώς ως παιδιά που δεν χρησιμοποίησαν ποτέ τα δάχτυλά τους για να μετρήσουν, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ότι είχαν προηγουμένως χρησιμοποιήσει στρατηγικές με τα δάχτυλα.
Στη συγκεκριμένη ελβετική μελέτη, μόνο 12 παιδιά δεν χρησιμοποίησαν ποτέ τα δάχτυλά τους σε όλη τη διάρκεια της έρευνας, και αυτά αποτελούσαν την ομάδα με τις χαμηλότερες επιδόσεις. Επιπλέον, τα παιδιά που άρχισαν αργά να χρησιμοποιούν τα δάχτυλά τους και συνέχιζαν να το κάνουν μεταξύ 6,5 και 7,5 ετών δεν απέδιδαν τόσο καλά όσο οι πρώην χρήστες.
Ο ρόλος του μετρήματος στα δάχτυλα στα πρώτα στάδια της μαθηματικής ανάπτυξης
Τα ευρήματα αυτής της διαχρονικής μελέτης δείχνουν ότι η χρήση των δαχτύλων φαίνεται να παίζει θετικό ρόλο στα πρώτα στάδια της μαθηματικής ανάπτυξης. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τόσο οι εκπαιδευτικοί όσο και οι γονείς θα μπορούσαν να ενθαρρύνουν τη μέτρηση με τα δάχτυλα από την προσχολική ηλικία και στα πρώτα χρόνια του σχολείου.
Η μελέτη, ωστόσο, βασίστηκε κυρίως σε παιδιά από μεσαία έως υψηλά κοινωνικοοικονομικά στρώματα στην Ευρώπη. Παραμένει ανοικτό το ερώτημα αν τα ίδια αποτελέσματα θα εμφανίζονταν σε πιο πολυπολιτισμικά σχολικά περιβάλλοντα, όπως τα δημόσια σχολεία της Αυστραλίας. Οι συγγραφείς αναφέρουν ότι δική τους έρευνα το 2025 κατέγραψε μεγάλη ποικιλία τρόπων μέτρησης με τα δάχτυλα σε τέτοια σχολεία, και ότι όταν οι εκπαιδευτικοί έδιναν σημασία στην ανάπτυξη αυτών των στρατηγικών, ενισχύονταν οι αριθμητικές δεξιότητες των παιδιών.
Τι μπορούμε να κάνουμε οι γονείς
Οι γονείς μπορούμε να δείξουμε στα παιδιά προσχολικής ηλικίας πώς να χρησιμοποιούν τα δάχτυλά τους για να αναπαριστούν αριθμούς, για παράδειγμα σηκώνοντας τρία δάχτυλα και λέγοντας "τρία". Μπορούμε επίσης να τα βοηθήσουμε να εξασκηθούν στο μέτρημα από το ένα έως το δέκα, αντιστοιχίζοντας κάθε αριθμό με ένα δάχτυλο.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, δεν υπάρχει λόγος να αποθαρρύνεται η μέτρηση με τα δάχτυλα σε καμία φάση. Τα παιδιά, όπως δείχνει η έρευνα, εγκαταλείπουν φυσικά αυτή την πρακτική όταν δεν τη χρειάζονται πλέον.
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για τάσεις και νέα στη Μόδα, Celebrity και Gossip News στο missbloom.gr
