Η συζήτηση γύρω από τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα και το πόσο επιβλαβή είναι για τον οργανισμό μας δεν είναι καινούργια, όμως τρεις νέες γαλλικές επιστημονικές μελέτες έρχονται να προσθέσουν μερικά πολύ συγκεκριμένα –και ανησυχητικά– δεδομένα. Για πρώτη φορά, οι επιστήμονες κατάφεραν να απομονώσουν και να συνδέσουν άμεσα την κατανάλωση συγκεκριμένων χρωστικών και συντηρητικών με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης σοβαρών χρόνιων παθήσεων, όπως ο διαβήτης τύπου 2, ο καρκίνος και η υπέρταση.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τις Sanam Shah και Anaïs Hasenböhler, υπό την επίβλεψη της κορυφαίας επιδημιολόγου Mathilde Touvier (διευθύντριας έρευνας στο Inserm), εξετάζοντας ένα τεράστιο δείγμα 100.000 ατόμων μέσω του προγράμματος NutriNet-Santé. Τα αποτελέσματα, που δημοσιεύθηκαν στα έγκριτα επιστημονικά περιοδικά Diabetes Care, European Journal of Epidemiology και European Heart Journal, αναμένεται να αλλάξουν τον τρόπο που βλέπουμε τις ετικέτες των προϊόντων.
Τι έδειξαν τα δεδομένα: Οι αριθμοί που σοκάρουν
Οι ερευνητές μελέτησαν τη συστηματική κατανάλωση πρόσθετων, όπως οι χρωστικές (κατηγορίες E100 έως E199), καθώς και τα συντηρητικά και αντιοξειδωτικά (E200-E299 και E300-E399). Η σύγκριση ανάμεσα στους μεγαλύτερους καταναλωτές αυτών των ουσιών και σε εκείνους με τη μικρότερη έκθεση έβγαλε σαφή συμπεράσματα:
1. Η απειλή των χρωστικών (Ε100 - Ε199)
Όσοι καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες τροφίμων με τεχνητές χρωστικές ουσίες παρουσιάζουν:
- +38% κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2.
- +14% γενικό κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου.
- +21% κίνδυνο για καρκίνο του μαστού (το ποσοστό ανεβαίνει στο +32% για τις γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση).
2. Το κόστος των συντηρητικών στην καρδιά
Οι "πρωταγωνιστές" των συντηρητικών, όπως το σορβικό κάλιο (E202) και το κιτρικό οξύ (E330), φάνηκε να επιβαρύνουν σημαντικά το καρδιαγγειακό σύστημα. Οι συστηματικοί καταναλωτές τους αντιμετωπίζουν:
+24% κίνδυνο εμφάνισης υπέρτασης.
+16% κίνδυνο για καρδιαγγειακές παθήσεις.
Η παγκόσμια επιστημονική κοινότητα ζητά "Ηλεκτροσόκ"
Αν και οι συγκεκριμένες μελέτες καταγράφουν ισχυρές ενδείξεις και όχι απαραίτητα μια απόλυτη σχέση αιτίου-αιτιατού, η επιστημονική κοινότητα ξεκαθαρίζει ότι τα στοιχεία είναι πλέον συντριπτικά:
93 στις 104 μελέτες που έχουν γίνει παγκοσμίως για τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα δείχνουν με απόλυτα συγκροτημένο τρόπο τις αρνητικές επιπτώσεις τους στην υγεία.
Ανάγκη για πολιτικά μέτρα: Η Mathilde Touvier τονίζει ότι η δέσμη των επιχειρημάτων είναι πλέον τόσο ισχυρή, που καθιστά αναγκαία τη λήψη μέτρων δημόσιας πολιτικής για τον περιορισμό των μη σημαντικών πρόσθετων στα τρόφιμα.
Το κάλεσμα των MKO: Η μη κυβερνητική οργάνωση Foodwatch κάνει λόγο για την ανάγκη ενός "πολιτικού ηλεκτροσόκ", επαναφέροντας στο τραπέζι το πάγιο αίτημα για καθολική απαγόρευση των νιτρικών αλάτων (που συνδέονται με τον καρκίνο του παχέος εντέρου) και της ασπαρτάμης.
Τι σημαίνει αυτό για την καθημερινότητά μας;
Το ξεκάθαρο μήνυμα των ειδικών είναι η επιστροφή στις όσο το δυνατόν λιγότερο τροποποιημένες τροφές. Η μείωση των έτοιμων, συσκευασμένων γευμάτων, των αναψυκτικών και των σνακ με μακρά λίστα συστατικών "Ε", και η αντικατάστασή τους με φρέσκα, ολόκληρα τρόφιμα, παραμένει η πιο ισχυρή ασπίδα προστασίας για τον οργανισμό μας.