Το να ρίξεις μια ματιά στο προφίλ του ή της πρώην του συντρόφου σου στα social media μπορεί να μοιάζει με μια αθώα κίνηση. Ίσως ξεκίνησε από μια γρήγορη αναζήτηση στο LinkedIn ή μια περιέργεια για το Instagram. Κάπου εκεί όμως, χωρίς να το καταλάβεις, μπορεί να βρεθείς να αναζητάς διαρκώς πληροφορίες για τη ζωή ενός ανθρώπου που ανήκει πλέον στο παρελθόν.
Αν αυτό σου ακούγεται γνώριμο, ίσως πρόκειται για τη λεγόμενη retroactive jealousy ή αλλιώς αναδρομική ζήλια. Πρόκειται για μια μορφή ζήλιας που δεν αφορά το παρόν, αλλά το ερωτικό παρελθόν του συντρόφου σου.
Τι είναι η αναδρομική ζήλια;
Σε αντίθεση με τη "συνηθισμένη" ζήλια, που γεννιέται από γεγονότα που συμβαίνουν στο παρόν, η αναδρομική ζήλια σχετίζεται με σχέσεις και εμπειρίες που έχουν ήδη τελειώσει.
Όπως εξηγεί η ψυχολόγος Sabrina Romanoff, το άτομο που βιώνει αναδρομική ζήλια αισθάνεται ότι απειλείται από τις προηγούμενες σχέσεις του συντρόφου του. Δεν πρόκειται απλώς για φυσιολογική περιέργεια σχετικά με το παρελθόν του άλλου, αλλά για μια συνεχή σύγκριση με πρώην συντρόφους, που συχνά συνοδεύεται από αισθήματα κατωτερότητας και ανασφάλειας.
Τι έχει το καλοκαίρι και μας κάνει να ερωτευόμαστε πιο εύκολα;
Η θεραπεύτρια Brianna Paruolo επισημαίνει ότι αυτή η μορφή ζήλιας μπορεί να γίνει ιδιαίτερα πιεστική. Κάποιος μπορεί να νιώθει δυσφορία όταν σκέφτεται την προηγούμενη σχέση του συντρόφου του ή να δημιουργεί συνεχώς υποθετικά σενάρια, όπως:
"Κι αν ξαναμιλήσουν;"
"Κι αν η οικογένειά του προτιμούσε την πρώην του;"
"Μήπως ήταν πιο ευτυχισμένος μαζί της;"
Στην ουσία, το άτομο ανταγωνίζεται ανθρώπους που δεν αποτελούν πλέον πραγματική απειλή για τη σχέση.
Πότε η περιέργεια γίνεται πρόβλημα;
Είναι απολύτως φυσιολογικό, ειδικά στην αρχή μιας σχέσης, να θέλεις να μάθεις περισσότερα για το παρελθόν του συντρόφου σου. Πόσο κράτησε η προηγούμενη σχέση του; Γιατί χώρισαν; Πώς μιλάει για τους πρώην του; Αυτές οι ερωτήσεις μπορούν να σε βοηθήσουν να κατανοήσεις καλύτερα τον άνθρωπο που έχεις απέναντί σου. Το πρόβλημα ξεκινά όταν η περιέργεια μετατρέπεται σε εμμονή.
Ποια είναι η καλύτερη συμβουλή για ραντεβού σε νησί σύμφωνα με τον Μιχάλη Μιγκλή;
Σύμφωνα με τους ειδικούς, η αναδρομική ζήλια γίνεται ανθυγιεινή όταν:
- συγκρίνεις συνεχώς τον εαυτό σου με τους πρώην του συντρόφου σου,
- ζητάς διαρκώς επιβεβαίωση ότι είσαι "καλύτερη" ή "σημαντικότερη",
- κάνεις συνεχώς τις ίδιες ερωτήσεις για το παρελθόν του,
- καμία απάντηση δεν σε καθησυχάζει,
- οι σκέψεις αυτές επηρεάζουν την καθημερινότητά σου και τη σχέση σας.
Ο ρόλος των social media
Τα social media συχνά ενισχύουν αυτή την ανασφάλεια.
Ένα Instagram profile ή μια παλιά φωτογραφία μπορεί εύκολα να γίνει αφορμή για ατελείωτες συγκρίσεις και υποθέσεις.
Όπως εξηγεί η Brianna Paruolo, πολλοί άνθρωποι μπαίνουν σε έναν φαύλο κύκλο, όπου επισκέπτονται ξανά και ξανά το προφίλ του πρώην ή της πρώην του συντρόφου τους, αναζητώντας στοιχεία που τελικά τους κάνουν να αισθάνονται ακόμη χειρότερα.
Η ψυχολόγος Sabrina Romanoff προσθέτει ότι τα άτομα με έντονο άγχος τείνουν να αντιλαμβάνονται ως απειλή ανθρώπους που στην πραγματικότητα δεν παίζουν κανέναν ρόλο στη ζωή του συντρόφου τους σήμερα.
Πώς μπορείς να διαχειριστείς την αναδρομική ζήλια;
Το πρώτο βήμα είναι να αναρωτηθείς από πού προέρχονται αυτά τα συναισθήματα. Υπάρχει κάποια συμπεριφορά του συντρόφου σου που σε κάνει να νιώθεις ανασφάλεια ή πρόκειται για δικούς σου φόβους και χαμηλή αυτοεκτίμηση;
Οι ειδικοί τονίζουν ότι όταν οι ανασφάλειες πηγάζουν από μέσα μας, καμία επιβεβαίωση από τον σύντροφό μας δεν μπορεί να μας καθησυχάσει πραγματικά. Η ανακούφιση είναι μόνο προσωρινή.
Σταμάτησε τον φαύλο κύκλο
Η Brianna Paruolo προτείνει μια απλή αλλά αποτελεσματική τεχνική.
Τη στιγμή που νιώθεις την ανάγκη να ψάξεις ξανά το προφίλ ενός πρώην, πες δυνατά: "Νιώθω την ανάγκη να μπω στο προφίλ αυτού του ανθρώπου, αλλά έχω την επιλογή να μην το κάνω."
Στη συνέχεια, αναρωτήσου:
"Αυτό που πάω να κάνω θα με κάνει να νιώσω καλύτερα ή χειρότερα;" Αν γνωρίζεις ήδη την απάντηση, προσπάθησε να αλλάξεις δραστηριότητα. Άφησε το κινητό στην άκρη, βγες μια βόλτα, τηλεφώνησε σε έναν φίλο ή ασχολήσου με κάτι που θα αποσπάσει την προσοχή σου.
Η λύση βρίσκεται στην αυτοεκτίμηση
Σύμφωνα με τη Sabrina Romanoff, η ουσιαστική αντιμετώπιση της αναδρομικής ζήλιας δεν έχει να κάνει με το να μάθεις περισσότερα για τους πρώην του συντρόφου σου, αλλά με το να χτίσεις μια πιο υγιή εικόνα για τον εαυτό σου.
Η συνεργασία με έναν ψυχολόγο μπορεί να βοηθήσει να αναγνωρίσεις από πού προέρχονται οι φόβοι και οι ανασφάλειές σου, ώστε να σταματήσεις να συγκρίνεις τον εαυτό σου με ανθρώπους που ανήκουν στο παρελθόν. Γιατί τελικά, η ασφάλεια σε μια σχέση δεν χτίζεται γνωρίζοντας περισσότερα για τους πρώην, αλλά νιώθοντας περισσότερη εμπιστοσύνη στον εαυτό σου και στη σχέση που έχεις σήμερα.