Τρία χρόνια μετά τις καταστροφικές πλημμύρες που άφησε πίσω της η κακοκαιρία Daniel, η Θεσσαλία δεν μένει μόνο στην αποκατάσταση των ζημιών. Αντίθετα, δείχνει να επενδύει σε ένα νέο μοντέλο διαχείρισης της κλιματικής κρίσης, βάζοντας στο επίκεντρο την πρόληψη, την επιστημονική γνώση και τις "έξυπνες" τεχνολογίες.
Η Περιφέρεια Θεσσαλίας φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα ζωντανό παράδειγμα για το πώς μια περιοχή που δοκιμάστηκε σκληρά μπορεί να εξελιχθεί σε πρότυπο ανθεκτικότητας απέναντι στις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής.
Η φύση γίνεται σύμμαχος απέναντι στις πλημμύρες
Ένα από τα σημαντικότερα βήματα αφορά τη διαχείριση των ποταμών. Σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο του Brighton, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, τον Οργανισμό Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας και Έλληνες επιστήμονες, εφαρμόζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα ένα μοντέλο που βασίζεται στις λεγόμενες "Λύσεις Βασισμένες στη Φύση".
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Αντί να αντιμετωπίζονται τα ποτάμια ως αγωγοί που πρέπει απλώς να απομακρύνουν το νερό όσο το δυνατόν γρηγορότερα, η νέα προσέγγιση εξετάζει ολόκληρο το φυσικό οικοσύστημα: τη λεκάνη απορροής, τη βλάστηση, τα φερτά υλικά και τις φυσικές διεργασίες που μπορούν να περιορίσουν τον κίνδυνο πλημμυρών.
Σύμφωνα με τον περιφερειάρχη Θεσσαλίας Δημήτρη Κουρέτα, στόχος είναι τα αποτελέσματα αυτής της πρωτοβουλίας να αποτελέσουν οδηγό για αντίστοιχες εφαρμογές σε όλη τη χώρα.
"Air Thessaly": Όταν η τεχνολογία προβλέπει την ατμοσφαιρική ρύπανση
Η προστασία του περιβάλλοντος δεν σταματά στο νερό. Η Περιφέρεια επενδύει και στην ποιότητα του αέρα μέσα από το πρόγραμμα Air Thessaly, ένα καινοτόμο σύστημα που δεν καταγράφει απλώς τα επίπεδα ρύπανσης, αλλά επιχειρεί να προβλέψει πότε αυτά θα αυξηθούν.
Το σύστημα, που αναπτύχθηκε από τον καθηγητή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Γιώργο Σαχαρίδη, θα ενσωματωθεί στον νέο ιστότοπο της Πολιτικής Προστασίας, δίνοντας στους πολίτες τη δυνατότητα να ενημερώνονται έγκαιρα, ιδιαίτερα όσοι ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες.
Παράλληλα, επεκτείνεται και το δίκτυο μετρήσεων αιωρούμενων σωματιδίων, ώστε να υπάρχει ολοκληρωμένη εικόνα για την ποιότητα του αέρα σε ολόκληρη τη Θεσσαλία.
Ένα βήμα μπροστά από την ευρωπαϊκή νομοθεσία
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και το γεγονός ότι η Θεσσαλία εφαρμόζει ήδη τις απαιτήσεις της νέας ευρωπαϊκής Οδηγίας 2881/2024, αρκετά πριν αυτές γίνουν υποχρεωτικές στην Ελλάδα. Αυτό σημαίνει αυστηρότερα όρια για τους ατμοσφαιρικούς ρύπους και περισσότερες μετρήσεις για ουσίες που επηρεάζουν τόσο την ανθρώπινη υγεία όσο και τη βιοποικιλότητα.
Από την αποκατάσταση στην πρόληψη
Η μεγαλύτερη αλλαγή, όμως, φαίνεται πως είναι η φιλοσοφία. Η αντιπλημμυρική προστασία δεν βασίζεται πλέον αποκλειστικά σε μεγάλα τεχνικά έργα και τσιμεντένιες υποδομές. Αντίθετα, αξιοποιεί τις φυσικές λειτουργίες του τοπίου, όπως την παρόχθια βλάστηση και τις φυσικές πλημμυρικές ζώνες, ώστε το νερό να επιβραδύνεται και να απορροφάται πριν απειλήσει οικισμούς και καλλιέργειες.
Η Θεσσαλία επιχειρεί έτσι να μετατρέψει μια από τις πιο δύσκολες στιγμές της σύγχρονης ιστορίας της σε αφετηρία για ένα νέο μοντέλο διαχείρισης της κλιματικής κρίσης. Και αν οι πρωτοβουλίες αυτές αποδώσουν, δεν αποκλείεται να αποτελέσουν οδηγό και για την υπόλοιπη Ελλάδα.
Αποστόλης Ζώης