"Νιώθουμε περισσότερο σαν συγκάτοικοι παρά σαν ζευγάρι".
Αν αυτή η φράση σου ακούγεται γνώριμη, δεν είσαι η μόνη. Σε πολλές μακροχρόνιες σχέσεις, η σεξουαλική επαφή σταδιακά μειώνεται. Στην αρχή υπάρχουν οι πεταλούδες, τα φιλιά που κρατούν λίγο περισσότερο, η επιθυμία να αγγίζεις τον άλλον με κάθε ευκαιρία. Μετά έρχονται η δουλειά, η κούραση, τα παιδιά, το άγχος, οι υποχρεώσεις και οι μικρές εντάσεις που συσσωρεύονται.
Κάποια στιγμή συνειδητοποιείς ότι έχει περάσει πολύς καιρός από την τελευταία φορά που ήρθατε πραγματικά κοντά. Και τότε αρχίζεις να αναρωτιέσαι: Είναι φυσιολογικό; Έχουμε πλέον έναν γάμο χωρίς σεξ; Και, κυρίως, μπορούμε να το αλλάξουμε;
Τι ακριβώς θεωρείται "γάμος χωρίς σεξ";
Δεν υπάρχει ένας απόλυτος αριθμός που να μπορεί να χαρακτηρίσει μια σχέση ως σεξουαλικά ανενεργή. Ωστόσο, ένας συχνά χρησιμοποιούμενος ορισμός αναφέρεται σε ζευγάρια που κάνουν σεξ λιγότερες από 10 φορές τον χρόνο ή λιγότερο από μία φορά τον μήνα.
Αυτό όμως είναι απλώς ένας αριθμός.
Γιατί το πραγματικό ερώτημα δεν είναι πόσες φορές κάνεις σεξ, αλλά αν η έλλειψη σεξουαλικής επαφής δημιουργεί δυσφορία σε εσένα ή στον σύντροφό σου.
Αν και οι δύο είστε ευχαριστημένοι με τη σεξουαλική σας ζωή, δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα που χρειάζεται "διόρθωση". Αν, όμως, ο ένας νιώθει απόρριψη, μοναξιά, ανασφάλεια ή ότι οι ανάγκες του αγνοούνται, τότε η κατάσταση αξίζει να αντιμετωπιστεί.
Γιατί το σεξ δεν αφορά μόνο το σεξ. Αφορά την οικειότητα, την επιθυμία, την επαφή και το αίσθημα ότι εξακολουθείς να είσαι σύντροφος και όχι απλώς ο άνθρωπος με τον οποίο μοιράζεσαι το σπίτι.
Γιατί ένας γάμος καταλήγει χωρίς σεξ;
Σπάνια ξυπνάς ένα πρωί και αποφασίζεις ότι από σήμερα δεν θα υπάρχει πλέον σεξ στη σχέση σου. Συνήθως πρόκειται για μια διαδικασία που συμβαίνει σταδιακά.
Και οι λόγοι μπορεί να είναι πολλοί.
Η συναισθηματική απόσταση
Όταν έχεις σταματήσει να νιώθεις κοντά στον σύντροφό σου, είναι πολύ πιθανό να μειωθεί και η σεξουαλική σου επιθυμία.
Καβγάδες που δεν λύθηκαν, παράπονα που δεν ειπώθηκαν, θυμός και απογοήτευση συσσωρεύονται. Σταδιακά σταματάς να αναζητάς την αγκαλιά του άλλου, όχι επειδή δεν τον αγαπάς απαραίτητα, αλλά επειδή δεν αισθάνεσαι συναισθηματικά ασφαλής ή συνδεδεμένη μαζί του.
Και κάπως έτσι, η απόσταση μεγαλώνει.
Το άγχος και η εξάντληση
Αν όλη σου η ημέρα αποτελείται από δουλειά, υποχρεώσεις, παιδιά, λογαριασμούς και ένα ατελείωτο mental load, το σεξ μπορεί εύκολα να βρεθεί τελευταίο στη λίστα.
Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν θέλεις τον σύντροφό σου. Μπορεί απλώς να είσαι εξαντλημένη.
Το ίδιο ισχύει για περιόδους μεγάλων αλλαγών: η γέννηση ενός παιδιού, η εμμηνόπαυση, μια οικονομική δυσκολία, μια αλλαγή στη δουλειά ή η φροντίδα ενός ηλικιωμένου γονέα μπορούν να απορροφήσουν όλη σου την ενέργεια.
Προβλήματα υγείας
Χρόνιος πόνος, ορμονικές αλλαγές, προβλήματα θυρεοειδούς, διαβήτης και άλλες παθήσεις μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τη libido.
Το ίδιο μπορούν να κάνουν και ορισμένα φάρμακα, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις υπάρχουν ζητήματα όπως πόνος κατά τη διάρκεια του σεξ, δυσκολία διέγερσης ή στυτική δυσλειτουργία.
Σε αυτή την περίπτωση, το πρόβλημα δεν είναι ότι "δεν θέλεις αρκετά". Μπορεί απλώς το σώμα σου να χρειάζεται βοήθεια.
Ψυχική υγεία
Το άγχος, η κατάθλιψη και προηγούμενες τραυματικές εμπειρίες μπορούν επίσης να επηρεάσουν την επιθυμία.
Όταν το μυαλό σου βρίσκεται διαρκώς σε κατάσταση επιβίωσης, είναι δύσκολο να χαλαρώσεις, να αφεθείς και να απολαύσεις την οικειότητα.
Διαφορετικές ανάγκες
Μπορεί εσύ να θέλεις σεξ δύο φορές την εβδομάδα και ο σύντροφός σου δύο φορές τον μήνα. Ή το αντίστροφο.
Δεν υπάρχει ένας "σωστός" αριθμός. Το πρόβλημα ξεκινά όταν η διαφορά στις ανάγκες μετατρέπεται σε απόρριψη, πίεση, ενοχές ή σιωπή.
Ο ένας αισθάνεται ότι δεν τον επιθυμούν και ο άλλος ότι πιέζεται. Και όσο κανείς δεν μιλάει ανοιχτά, ο φαύλος κύκλος συνεχίζεται.
Όταν το σεξ έχει πάψει να είναι απολαυστικό
Μερικές φορές το ζήτημα είναι πολύ πιο απλό: το σεξ δεν είναι καλό για έναν από τους δύο.
Μπορεί να μην υπάρχει επικοινωνία γύρω από το τι αρέσει στον καθένα, μπορεί να υπάρχει διαφορετικός τρόπος με τον οποίο βιώνετε την επιθυμία ή μπορεί απλώς να έχετε σταματήσει να εξερευνάτε ο ένας τον άλλον. Και όταν κάτι δεν σου προσφέρει ευχαρίστηση, είναι λογικό να μην ανυπομονείς να το επαναλάβεις.
Πώς δημιουργείται ο φαύλος κύκλος της απόστασης
Ένα από τα πιο συνηθισμένα μοτίβα ξεκινά κάπως έτσι:
Ο ένας σύντροφος κάνει μια προσπάθεια για σεξ και ο άλλος λέει "όχι". Μπορεί να είναι κουρασμένος, αγχωμένος, θυμωμένος ή απλώς να μην έχει διάθεση.
Αυτό συμβαίνει ξανά. Και ξανά.
Κάποια στιγμή εκείνος που κάνει την προσπάθεια κουράζεται να απορρίπτεται και σταματά να διεκδικεί την επαφή.
"Όταν θέλεις, έλα εσύ", μπορεί να πει.
Ακούγεται λογικό και προστατευτικό. Στην πραγματικότητα, όμως, μπορεί να σημαίνει ότι και οι δύο έχουν αρχίσει να απομακρύνονται.
Πρώτα σταματά το σεξ.
Μετά μειώνονται τα φιλιά, οι αγκαλιές και τα αγγίγματα, επειδή ο ένας φοβάται ότι οποιοδήποτε άγγιγμα θα οδηγήσει σε σεξ, ενώ ο άλλος φοβάται ότι θα εκτεθεί και θα απορριφθεί.
Και τελικά φτάνεις στο σημείο να λες:
"Μαζί μένουμε, αλλά δεν νιώθω ότι είμαστε ζευγάρι".
Μπορείς να αντιστρέψεις την κατάσταση;
Ναι. Ένας γάμος χωρίς σεξ δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο γάμος έχει τελειώσει.
Αυτό που χρειάζεται είναι να σταματήσεις να αντιμετωπίζεις το σεξ ως το μοναδικό πρόβλημα και να κοιτάξεις τι έχει συμβεί στη σχέση συνολικά.
Πριν προσπαθήσεις να επιστρέψεις κατευθείαν στο σεξ, χρειάζεται να ξαναχτίσεις την οικειότητα.
1. Ξεκίνα με μια ειλικρινή συζήτηση
Όχι πάνω σε έναν καβγά. Όχι στις 2 το πρωί μετά από άλλη μία απόρριψη.
Βρες μια ήρεμη στιγμή και μίλησε για το πώς νιώθεις, όχι για το τι "κάνει λάθος" ο σύντροφός σου.
Αντί για "δεν με θέλεις ποτέ", μπορείς να πεις:
"Μου λείπει η κοντινή επαφή μας και θα ήθελα να βρούμε ξανά έναν τρόπο να συνδεθούμε".
Η διαφορά είναι τεράστια. Το πρώτο ακούγεται σαν κατηγορία. Το δεύτερο σαν πρόσκληση.
2. Ξαναβάλε την τρυφερότητα στη σχέση
Μην προσπαθήσεις να λύσεις έναν χρόνο σεξουαλικής απόστασης μέσα σε ένα βράδυ.
Ξεκίνα μικρότερα.
Μια αγκαλιά όταν γυρνάς σπίτι. Ένα φιλί που κρατά λίγο περισσότερο. Λίγος χρόνος στον καναπέ χωρίς κινητά. Ένα ραντεβού οι δυο σας.
Και κάτι σημαντικό: το άγγιγμα δεν χρειάζεται πάντα να καταλήγει στο σεξ.
Αν κάθε αγκαλιά αντιμετωπίζεται ως "προθάλαμος" για σεξ, ο σύντροφος που δεν έχει διάθεση μπορεί να αρχίσει να αποφεύγει ακόμη και την αγκαλιά.
3. Βγάλε για λίγο το σεξ από την εξίσωση
Μπορεί να ακούγεται παράδοξο, αλλά σε ορισμένα ζευγάρια βοηθά να συμφωνήσουν για ένα διάστημα ότι δεν υπάρχει καμία υποχρέωση για σεξ.
Έτσι μπορείς να ξαναβρείς την απόλαυση του αγγίγματος χωρίς τον φόβο ότι μια αγκαλιά θα δημιουργήσει προσδοκίες.
Μπορείτε να φιληθείτε, να αγκαλιαστείτε, να κάνετε μασάζ ή απλώς να κοιμηθείτε αγκαλιά — χωρίς να υπάρχει το "και τώρα πρέπει να κάνουμε σεξ".
Η ασφάλεια μπορεί να γίνει ξανά μέρος της σωματικής σας επαφής.
4. Μίλησε για το σεξ χωρίς ντροπή
Όταν νιώσεις ότι έχει επιστρέψει λίγη από την οικειότητα, μίλησε ανοιχτά για το τι σου αρέσει, τι σου λείπει και τι θα ήθελες να αλλάξει.
Μπορεί να είναι άβολο στην αρχή. Είναι όμως πολύ πιο χρήσιμο από το να περιμένεις ο άλλος να καταλάβει μόνος του τι χρειάζεσαι.
Δεν χρειάζεται να θέλετε ακριβώς τα ίδια πράγματα. Χρειάζεται να μπορείτε να συζητάτε τις διαφορές σας χωρίς να νιώθει κανείς ότι κρίνεται.
Κι αν δεν ξέρεις καν από πού να αρχίσεις;
Αυτό είναι πιο συνηθισμένο απ' όσο νομίζεις.
Όταν έχει περάσει πολύς καιρός χωρίς σεξ, η ιδέα του να επιστρέψεις ξαφνικά στη σεξουαλική επαφή μπορεί να μοιάζει αμήχανη ή ακόμη και αγχωτική.
Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να βοηθήσει ένας ειδικός ψυχικής υγείας ή ένας θεραπευτής ζεύγους με εξειδίκευση στη σεξουαλικότητα. Υπάρχουν επίσης θεραπευτικές προσεγγίσεις, όπως το Sensate Focus, που χρησιμοποιούν σταδιακές ασκήσεις αγγίγματος ώστε το ζευγάρι να ξαναβρεί τη σωματική του σύνδεση χωρίς την πίεση ότι "πρέπει να κάνουμε σεξ".
Και φυσικά, αν υπάρχει πόνος, επίμονη χαμηλή libido, στυτική δυσλειτουργία, ορμονικά ή άλλα προβλήματα υγείας, αξίζει να μιλήσεις και με τον κατάλληλο γιατρό.
Δεν είναι μόνο το σεξ. Είναι το πώς νιώθεις μέσα στη σχέση
Η έλλειψη σεξ μπορεί να πονά πολύ περισσότερο απ' όσο φαίνεται.
Αν εσύ θέλεις περισσότερη οικειότητα και ο σύντροφός σου όχι, μπορεί να αρχίσεις να αισθάνεσαι ανεπιθύμητη, μη ελκυστική ή ακόμη και απορριφθείσα.
Από την άλλη, αν είσαι εσύ εκείνη που δεν έχει διάθεση, μπορεί να αισθάνεσαι πίεση, ενοχή ή φόβο ότι απογοητεύεις τον άνθρωπό σου.
Γι' αυτό το θέμα δεν λύνεται με το απλό "κάνε περισσότερο σεξ". Χρειάζεται να καταλάβεις γιατί χάθηκε η σύνδεση και τι χρειάζεστε και οι δύο για να αισθανθείτε ξανά κοντά.
Και ίσως το πιο σημαντικό είναι αυτό: δεν χρειάζεται να επιστρέψετε ακριβώς στη σχέση που είχατε στην αρχή.
Δεν είστε πλέον οι ίδιοι άνθρωποι που γνωρίστηκαν τότε. Μπορείτε, όμως, να δημιουργήσετε μια νέα μορφή οικειότητας — πιο ώριμη, πιο συνειδητή και, γιατί όχι, εξίσου απολαυστική.
Γιατί ένας γάμος χωρίς σεξ δεν είναι απαραίτητα ένας γάμος χωρίς αγάπη. Αλλά αν η απουσία της οικειότητας σε κάνει να νιώθεις μόνη μέσα στη σχέση σου, αξίζει να μιλήσεις γι' αυτό.