Photo by Stephane Cardinale/Corbis via Getty Image/ideal images
Η ανακοίνωση ότι το Costume Institute του Metropolitan Museum of Art θα αφιερώσει την έκθεσή του για το 2027 στον John Galliano ήταν αρκετή για να μονοπωλήσει τις συζητήσεις στον κόσμο της μόδας. Όχι επειδή κανείς αμφισβητεί το δημιουργικό του αποτύπωμα. Αντίθετα, ελάχιστοι σχεδιαστές του τελευταίου μισού αιώνα επηρέασαν τόσο βαθιά την αισθητική της υψηλής ραπτικής όσο εκείνος. Η πραγματική συζήτηση αφορά κάτι πολύ πιο σύνθετο: μπορεί ένας πολιτιστικός θεσμός να τιμήσει έναν καλλιτέχνη χωρίς να φανεί ότι ξεχνά τα σοβαρά λάθη του;
Το ερώτημα αυτό δεν αφορά μόνο τον Galliano. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο η σύγχρονη κοινωνία επιλέγει να αντιμετωπίζει προσωπικότητες που υπήρξαν ταυτόχρονα ιδιοφυΐες και βαθιά προβληματικές. Και ίσως γι' αυτό η έκθεση "John Galliano: Horizons" να εξελιχθεί στη σημαντικότερη πολιτιστική συζήτηση της μόδας τα τελευταία χρόνια.
Ο άνθρωπος που άλλαξε για πάντα το fashion show
Αν κάποιος επιχειρούσε να περιγράψει τη συνεισφορά του Galliano με μία μόνο λέξη, αυτή θα ήταν "φαντασία". Από την πρώτη του συλλογή ως απόφοιτος του Central Saint Martins μέχρι τις θρυλικές couture επιδείξεις στον , ο Βρετανός σχεδιαστής απέδειξε ότι η μόδα μπορούσε να γίνει αφήγηση, κινηματογράφος, θέατρο και performance ταυτόχρονα.
Οι επιδείξεις του δεν παρουσίαζαν απλώς ρούχα. Δημιουργούσαν ολόκληρους κόσμους. Η ιστορία, η λογοτεχνία, η όπερα, οι διαφορετικοί πολιτισμοί και οι κοινωνικές αναφορές μετατρέπονταν σε περίτεχνες δημιουργίες που άλλαξαν για πάντα τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε μια συλλογή υψηλής ραπτικής. Δεν είναι τυχαίο ότι σχεδιαστές όπως ο Alexander McQueen, ο Thom Browne ή ο Alessandro Michele έχουν αναγνωρίσει δημόσια την επιρροή που άσκησε στη δική τους δημιουργική σκέψη. Ακόμη και σήμερα, πολλά από τα πιο εντυπωσιακά fashion shows συνεχίζουν να ακολουθούν τη θεατρική γλώσσα που καθιέρωσε ο Galliano τη δεκαετία του '90.
Το σκάνδαλο που άλλαξε τα πάντα
Όσο εντυπωσιακή ήταν η δημιουργική του πορεία, άλλο τόσο εκκωφαντική υπήρξε η πτώση του. Τον Φεβρουάριο του 2011 δημοσιοποιήθηκε βίντεο στο οποίο ο Galliano εμφανιζόταν να απευθύνει αντισημιτικές, ρατσιστικές και προσβλητικές δηλώσεις σε πελάτες καφέ στο Παρίσι, φτάνοντας ακόμη και να εκφράσει θαυμασμό για τον Αδόλφο Χίτλερ. Οι εικόνες έκαναν τον γύρο του κόσμου μέσα σε λίγες ώρες. Η αντίδραση υπήρξε άμεση. Ο Dior τον απέλυσε σχεδόν ακαριαία, ενώ λίγο αργότερα απομακρύνθηκε και από το ομώνυμο brand του. Η γαλλική Δικαιοσύνη τον έκρινε ένοχο για δημόσιες προσβολές με ρατσιστικό και αντισημιτικό χαρακτήρα, επιβάλλοντάς του ποινή με αναστολή και χρηματικό πρόστιμο.
Για τη βιομηχανία της μόδας, η υπόθεση αποτέλεσε σημείο καμπής. Μέχρι τότε οι εκκεντρικές συμπεριφορές πολλών δημιουργών συχνά αντιμετωπίζονταν ως μέρος της "ιδιοφυΐας" τους. Η περίπτωση Galliano έδειξε ότι η δημιουργικότητα δεν μπορεί να λειτουργεί ως άλλοθι απέναντι στον λόγο μίσους.
Η δημόσια συγγνώμη και η δύσκολη επιστροφή
Τα χρόνια που ακολούθησαν ο Galliano παραδέχθηκε ότι βρισκόταν σε κατάσταση σοβαρής εξάρτησης από το αλκοόλ και τα φάρμακα, μπήκε σε πρόγραμμα απεξάρτησης και προχώρησε σε δημόσια συγγνώμη προς τις εβραϊκές κοινότητες και τα θύματα των δηλώσεών του.
Η επιστροφή του δεν έγινε ούτε γρήγορα ούτε εύκολα
Το 2014 ο Renzo Rosso αποφάσισε να του δώσει μία δεύτερη ευκαιρία τοποθετώντας τον στη δημιουργική διεύθυνση της Maison Margiela. Πολλοί θεώρησαν την απόφαση εξαιρετικά ριψοκίνδυνη. Άλλοι πίστεψαν ότι η μόδα όφειλε να δώσει χώρο στην επανόρθωση όταν συνοδεύεται από πραγματική ανάληψη ευθύνης. Οι couture συλλογές του στη Margiela απέδειξαν ότι το δημιουργικό του ένστικτο παρέμενε αξεπέραστο. Παρ' όλα αυτά, η συζήτηση γύρω από το όνομά του δεν έπαψε ποτέ να συνοδεύεται από το ερώτημα αν η καλλιτεχνική αποκατάσταση μπορεί να συνυπάρξει με την ηθική λογοδοσία.
Το Met δεν προσπαθεί να ξαναγράψει την ιστορία
Αυτό που κάνει την έκθεση του 2027 διαφορετική είναι ότι το Metropolitan Museum δεν επιλέγει να παρουσιάσει έναν εξιδανικευμένο Galliano. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, η έκθεση θα ξεκινά υπενθυμίζοντας τα γεγονότα του 2011 και θα εξετάζει τη δημόσια πτώση του σχεδιαστή πριν περάσει στην καλλιτεχνική του διαδρομή και στην επιστροφή του. Είναι μια επιλογή με ιδιαίτερο συμβολισμό. Το μουσείο δεν ζητά από το κοινό να ξεχάσει. Του ζητά να δει ολόκληρη την εικόνα. Δεν είναι τυχαίο ότι, σύμφωνα με αμερικανικά δημοσιεύματα, το Costume Institute πραγματοποίησε συζητήσεις με εκπροσώπους της εβραϊκής κοινότητας κατά τον σχεδιασμό της έκθεσης, επιδιώκοντας να διαχειριστεί το θέμα με ιστορική ακρίβεια και θεσμική υπευθυνότητα.
Η μεγάλη συζήτηση δεν αφορά μόνο τον Galliano
Ίσως, τελικά, το πραγματικό θέμα να μην είναι ο John Galliano.
Το ερώτημα που θέτει η έκθεση αφορά το πώς αντιμετωπίζουμε συνολικά τους μεγάλους δημιουργούς όταν η προσωπική τους διαδρομή συγκρούεται με το έργο τους. Μπορούμε να θαυμάσουμε μια δημιουργία χωρίς να εξιδανικεύουμε τον δημιουργό της; Μπορεί μια κοινωνία να αναγνωρίσει την αξία ενός καλλιτεχνικού έργου χωρίς να διαγράφει τις ευθύνες εκείνου που το υπέγραψε; Και ποια είναι τελικά η διαφορά ανάμεσα στη συγχώρεση, την επανόρθωση και την αποκατάσταση;
Η μόδα τα τελευταία χρόνια έχει κληθεί πολλές φορές να επανεξετάσει τις ισορροπίες ανάμεσα στην εξουσία, την ηθική και τη δημιουργικότητα. Από το #MeToo μέχρι τις συζητήσεις γύρω από τη διαφορετικότητα και τη συμπερίληψη, η βιομηχανία δεν λειτουργεί πλέον σε ένα κλειστό αισθητικό σύμπαν. Οι αποφάσεις της έχουν πολιτιστικό και κοινωνικό βάρος.
Γι' αυτό και η έκθεση "John Galliano: Horizons" δύσκολα θα μείνει στην ιστορία μόνο για τα couture φορέματα, τα εντυπωσιακά αρχεία ή τη σκηνογραφία της. Είναι πιθανό να καταγραφεί ως η στιγμή που το Met επέλεξε να ανοίξει δημόσια μια συζήτηση την οποία ο κόσμος της μόδας απέφευγε για χρόνια: πώς τιμάς έναν αδιαμφισβήτητο δημιουργό, χωρίς να σβήνεις τις πιο σκοτεινές σελίδες της ιστορίας του.
Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη πρόκληση του Met Gala 2027. Όχι να αποφασίσει αν ο John Galliano υπήρξε ιδιοφυΐα — αυτό δύσκολα αμφισβητείται. Αλλά να δείξει ότι η πολιτιστική μνήμη μπορεί να χωρέσει ταυτόχρονα τον θαυμασμό, την κριτική και την ιστορική ευθύνη.
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για τάσεις και νέα στη Μόδα, Celebrity και Gossip News στο missbloom.gr
