Ο Theo James έχει ελληνικές ρίζες από την πλευρά του παππού του, όμως πίσω από αυτή την καταγωγή κρύβεται μία οικογενειακή ιστορία πολύ πιο δραματική από όσο ίσως γνωρίζεις. Ο πρωταγωνιστής του "The Gentlemen" αποκάλυψε μέσα από ένα προσωπικό κείμενο που υπογράφει στο TIME την ιστορία του παππού του, Nicolas Taptiklis, ο οποίος το 1941 αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την κατεχόμενη από τους Ναζί Ελλάδα και τελικά βρήκε ασφάλεια στη Συρία. Ο James χρησιμοποιεί σήμερα αυτή την ιστορία για να μιλήσει για ένα ζήτημα που βρίσκεται εδώ και χρόνια στο επίκεντρο της ανθρωπιστικής του δράσης: την προστασία των προσφύγων και την ανάγκη υπεράσπισης της Σύμβασης του 1951 για το Καθεστώς των Προσφύγων.
Η νυχτερινή φυγή από την Ελλάδα
Η ιστορία ξεκινά το 1941, όταν οι ναζιστικές δυνάμεις είχαν καταλάβει την Αθήνα. Όπως αφηγείται ο Theo James, ο παππούς του υπηρετούσε στο Βρετανικό Ναυτικό και η παραμονή του στην Ελλάδα είχε γίνει εξαιρετικά επικίνδυνη. Μέσα στη νύχτα, ο Nicolas Taptiklis επιβιβάστηκε σε ένα μικρό σκάφος μαζί με ακόμη δώδεκα ανθρώπους και διέσχισε το Αιγαίο με προορισμό την Τουρκία. Από εκεί συνέχισε, μαζί με χιλιάδες άλλους, προς τη Συρία, βρίσκοντας τελικά ασφάλεια στη Δαμασκό. Η συγκεκριμένη λεπτομέρεια αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα μέσα από τη σημερινή οπτική: ένας Έλληνας που εγκατέλειπε την πατρίδα του για να σωθεί από τον πόλεμο ήταν εκείνος που βρήκε καταφύγιο και προστασία στη Συρία.
Τι έκανε ο παππούς του μετά τον πόλεμο
Η προσωπική ιστορία του Nicolas Taptiklis δεν σταμάτησε με τη δική του διάσωση. Μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου επέστρεψε στην Ευρώπη και αξιοποίησε την ιατρική του εκπαίδευση για να βοηθήσει άλλους εκτοπισμένους ανθρώπους. Εργάστηκε για την United Nations Relief and Rehabilitation Administration, έναν από τους πρώτους διεθνείς οργανισμούς ανθρωπιστικής βοήθειας της μεταπολεμικής περιόδου. Σε καταυλισμό στο Göttingen της Γερμανίας περιέθαλπε ανθρώπους που είχαν επιβιώσει από τον πόλεμο, αντιμετωπίζοντας μεταξύ άλλων φυματίωση και τυφοειδή πυρετό. Για τον Theo James, λοιπόν, το προσφυγικό δεν αποτελεί απλώς ένα κοινωνικό ζήτημα για το οποίο αποφάσισε να τοποθετηθεί δημόσια. Είναι μία ιστορία που βρίσκεται μέσα στην ίδια του την οικογένεια.
Από τον Έλληνα παππού του στη δική του ανθρωπιστική δράση
Ο πρωταγωνιστής του "The Gentlemen" συνεργάζεται εδώ και χρόνια με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες και το 2024 ανακηρύχθηκε Παγκόσμιος Πρέσβης Καλής Θέλησης της UNHCR. Η σχέση του με τον οργανισμό είχε αρχίσει ήδη από το 2016, όταν είχε ταξιδέψει στην Ελλάδα και είχε συναντήσει πρόσφυγες και οικογένειες που είχαν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τις χώρες τους. Τον Ιανουάριο του 2026 ταξίδεψε μάλιστα στη Συρία, περίπου 85 χρόνια μετά τη στιγμή που η ίδια χώρα είχε προσφέρει καταφύγιο στον παππού του. Στο κείμενό του, ο James υπενθυμίζει ότι η Σύμβαση του 1951 δημιουργήθηκε στον απόηχο του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, καθορίζοντας ποιος θεωρείται πρόσφυγας, ποια βασικά δικαιώματα διαθέτει και ποιες είναι οι υποχρεώσεις των κρατών απέναντι στους ανθρώπους που ζητούν προστασία.
Το μήνυμα του Theo James
Εβδομήντα πέντε χρόνια μετά, ο ηθοποιός θεωρεί πως οι αρχές πάνω στις οποίες δημιουργήθηκε η Σύμβαση χρειάζονται ξανά υπεράσπιση. Αναφέρεται στην άνοδο της ξενοφοβίας, στη μείωση της ανθρωπιστικής βοήθειας και στην αποδυνάμωση της διεθνούς αλληλεγγύης, χρησιμοποιώντας την ιστορία του παππού του ως υπενθύμιση του πόσο γρήγορα μπορεί να αλλάξει η ζωή ενός ανθρώπου. Το πιο ουσιαστικό σημείο της παρέμβασής του βρίσκεται ακριβώς εκεί: κανείς δεν γεννιέται γνωρίζοντας ότι κάποια στιγμή θα χρειαστεί να εγκαταλείψει το σπίτι και τη χώρα του για να επιβιώσει. Ο δικός του παππούς ήταν ένας Έλληνας που μία νύχτα του 1941 μπήκε σε ένα μικρό σκάφος, πέρασε το Αιγαίο και αναζήτησε ασφάλεια μακριά από την πατρίδα του. Δεκαετίες αργότερα, ο εγγονός του χρησιμοποιεί αυτή την οικογενειακή μνήμη για να υπενθυμίσει γιατί το δικαίωμα στην προστασία εξακολουθεί να αφορά όλους μας.