iStock
Το πρωινό πριν από το σχολείο δεν περιλαμβάνει πια μόνο χτένισμα, ντύσιμο και μια βιαστική ματιά στον καθρέφτη. Για πολλά κορίτσια, η ημέρα ξεκινά με cleanser, ενυδατική, αντηλιακό, λίγο ρουζ, μάσκαρα και lip gloss. Και κάπως έτσι, το νεσεσέρ που κάποτε ανήκε στις μεγαλύτερες ηλικίες έχει γίνει μέρος της καθημερινότητας ακόμη και πολύ μικρότερων κοριτσιών.
Το skincare και το μακιγιάζ έχουν μπει δυναμικά στην προεφηβεία. Παιδιά γνωρίζουν ονομασίες συστατικών, αναγνωρίζουν brands, παρακολουθούν beauty tutorials και ξέρουν ακριβώς ποιο προϊόν θέλουν επειδή το είδαν σε ένα TikTok ή ένα Instagram Reel. Η σχέση με την ομορφιά ξεκινά νωρίτερα από ποτέ — και μαζί της έρχεται ένα εύλογο ερώτημα: πότε όλο αυτό είναι απλώς παιχνίδι και πότε αρχίζει να γίνεται πίεση;
Το beauty content μεγαλώνει μαζί με τα παιδιά
Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν ακόμη εξειδικευμένα στατιστικά που να καταγράφουν την ηλικία στην οποία τα παιδιά ξεκινούν να χρησιμοποιούν καλλυντικά. Ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Βιομηχάνων και Αντιπροσώπων Καλλυντικών και Αρωμάτων (ΠΣΒΑΚ), ωστόσο, επιβεβαιώνει ότι πρόκειται για μια διεθνή τάση που έχει ενισχυθεί σημαντικά από τα social media.
Όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η γενική διευθύντρια του ΠΣΒΑΚ, Ιωάννα Βαλασκοπούλου, οι προέφηβοι και οι έφηβοι είναι πλέον εξοικειωμένοι με προϊόντα και τάσεις που μέχρι πριν από λίγα χρόνια απευθύνονταν κυρίως σε ενήλικες. Και δεν πρόκειται μόνο για makeup.
Καθαριστικά, serums, ενυδατικές, μάσκες προσώπου και αντηλιακά έχουν πλέον θέση στα νεσεσέρ των μικρότερων ηλικιών. Μάλιστα, τα παιδιά συχνά δεν πηγαίνουν απλώς μαζί με τους γονείς τους για να αγοράσουν κάτι. Ξέρουν ήδη τι θέλουν — τη συγκεκριμένη μάρκα, το συγκεκριμένο προϊόν, ακόμη και την απόχρωση που είδαν σε ένα viral video.
Όταν το skincare γίνεται… too much
Από την άλλη πλευρά, το παιδικό και προεφηβικό δέρμα δεν χρειάζεται μια beauty routine ενηλίκου.
Ο πρόεδρος της Ελληνικής Δερματολογικής και Αφροδισιολογικής Εταιρείας (ΕΔΑΕ), Σωτήριος Γ. Θεοχάρης, εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι το δέρμα στις μικρότερες ηλικίες είναι πιο ευαίσθητο και μπορεί ευκολότερα να αντιδράσει σε προϊόντα και δραστικά συστατικά.
Ξηρότητα, κοκκινίλα, κνησμός, αίσθημα καύσου, απολέπιση, αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής, αλλά και επιδείνωση της ακμής είναι ορισμένες από τις πιθανές αντιδράσεις. Το ζήτημα, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν είναι ένα μεμονωμένο ή ήπιο προϊόν, αλλά η καθημερινή χρήση πολλών καλλυντικών ή ισχυρών δραστικών ουσιών χωρίς πραγματική ανάγκη.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στην περιοχή των ματιών, ενώ αρώματα και ορισμένα συντηρητικά συγκαταλέγονται στους συχνούς παράγοντες που μπορεί να προκαλέσουν αλλεργικές αντιδράσεις.
Αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχει μια μαγική λίστα συστατικών που πρέπει να απαγορευτεί σε κάθε παιδί. Η βασική αρχή είναι πολύ πιο απλή: όσο μικρότερη η ηλικία, τόσο λιγότερη ανάγκη υπάρχει για περίπλοκες ρουτίνες.
Για ένα παιδί χωρίς συγκεκριμένο δερματολογικό πρόβλημα, μια απλή φροντίδα μπορεί να περιλαμβάνει ένα ήπιο καθαριστικό, μια άοσμη ενυδατική και καθημερινό αντηλιακό ευρέος φάσματος, SPF 30 ή υψηλότερο.
Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει ο κ. Θεοχάρης, τα social media μπορούν να δημιουργήσουν την εντύπωση ότι ένα παιδί χρειάζεται μια ολόκληρη skincare routine ενηλίκου. Από ιατρικής πλευράς, όμως, το παιδικό δέρμα χρειάζεται κυρίως προστασία, σωστή φροντίδα και μέτρο.
Δεν είναι το makeup το πρόβλημα. Είναι το πώς νιώθει το παιδί χωρίς αυτό
Και κάπου εδώ η συζήτηση φεύγει από το μπάνιο και τον καθρέφτη και περνά στην ψυχολογία.
Γιατί το να θέλει ένα κορίτσι να βάλει lip gloss πριν πάει στο σχολείο δεν σημαίνει ότι έχει χαμηλή αυτοεκτίμηση. Ούτε ότι "μεγάλωσε απότομα". Ούτε ότι υπάρχει απαραίτητα κάποιο πρόβλημα.
Στην προεφηβεία και την εφηβεία, το σώμα αλλάζει γρήγορα και το βλέμμα των συνομηλίκων αποκτά τεράστια σημασία. Το μακιγιάζ μπορεί να είναι ένας τρόπος πειραματισμού: ένα παιδί δοκιμάζει διαφορετικές εικόνες του εαυτού του και εξερευνά τον τρόπο με τον οποίο θέλει να εμφανίζεται στους άλλους.
Ο Γεράσιμος Μακρής, MD, MSc, PhD, ειδικευόμενος ψυχίατρος παιδιού και εφήβου, ψυχοθεραπευτής και διδάσκων Αναπτυξιακής Ψυχολογίας στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, εξηγεί ότι η ενασχόληση με την εμφάνιση αποτελεί μέρος της αναπτυξιακής διαδικασίας.
Στις μικρότερες ηλικίες μπορεί να είναι παιχνίδι και μίμηση. Αργότερα μπορεί να γίνει τρόπος εξερεύνησης της νέας σχέσης με το σώμα, τη θηλυκότητα και την κοινωνική εικόνα.
Το μεγάλο "αλλά" είναι τα social media.
Ο καθρέφτης που δεν κλείνει ποτέ
Το TikTok και το Instagram δεν δημιούργησαν την ανάγκη των εφήβων να κοιτούν την εικόνα τους. Της έδωσαν, όμως, μια εντελώς διαφορετική ένταση.
Σήμερα το παιδί δεν κοιτάζεται απλώς στον καθρέφτη. Βλέπει καθημερινά χιλιάδες πρόσωπα, σώματα και ζωές μέσα από την οθόνη του. Δέχεται likes, σχόλια και συγκρίσεις. Βλέπει φίλτρα, διαφορετικούς φωτισμούς, editing και μια αισθητική που παρουσιάζει την ομορφιά σαν ένα project που δεν ολοκληρώνεται ποτέ.
Ο κ. Μακρής το περιγράφει χαρακτηριστικά ως "έναν καθρέφτη που δεν τελειώνει ποτέ".
Και εκεί βρίσκεται ίσως η ουσία της συζήτησης.
Δεν είναι απαραίτητα ανησυχητικό ένα παιδί που θέλει να βαφτεί. Περισσότερη σημασία έχει το τι σημαίνει το μακιγιάζ για το ίδιο το παιδί.
Άλλο είναι το "θέλω να δοκιμάσω ένα καινούργιο look" και άλλο το "δεν μπορώ να βγω από το σπίτι αν δεν καλύψω το πρόσωπό μου".
Πότε πρέπει να ανησυχήσουν οι γονείς;
Δεν υπάρχει ένας αριθμός προϊόντων ή μια συγκεκριμένη ηλικία που από μόνη της να σηματοδοτεί πρόβλημα. Αυτό που αξίζει να παρατηρούν οι γονείς είναι ο χώρος που καταλαμβάνει η εμφάνιση στην καθημερινότητα του παιδιού.
Χρειάζεται περισσότερη προσοχή όταν:
η ενασχόληση με τον καθρέφτη ή την κάμερα γίνεται επίμονη και καταναγκαστική,
υπάρχει συνεχής ανάγκη για επιβεβαίωση σχετικά με την εμφάνιση,
το παιδί συγκρίνει διαρκώς το πρόσωπο ή το σώμα του με άλλα παιδιά ή influencers,
αποφεύγει σχολείο, εξόδους ή δραστηριότητες επειδή αισθάνεται ότι "δεν δείχνει αρκετά καλά", η εικόνα του προκαλεί έντονο άγχος,
παρατηρούνται απότομες αλλαγές στη διάθεση, στη συμπεριφορά ή στις κοινωνικές του επαφές. Υπάρχει μια φράση που, σύμφωνα με τον κ. Μακρή, αλλάζει ουσιαστικά το επίπεδο της ανησυχίας: άλλο το "δεν μου αρέσει το πρόσωπό μου σήμερα" και άλλο το "δεν αντέχω να με δουν έτσι".
Ο ρόλος των γονιών: ούτε απαγόρευση ούτε αδιαφορία
Η πρώτη αντίδραση ενός γονιού μπορεί εύκολα να είναι είτε "απαγορεύεται" είτε "μα είσαι μια χαρά, δεν έχεις τίποτα να διορθώσεις".
Καμία από τις δύο απαντήσεις δεν αγγίζει απαραίτητα αυτό που πραγματικά συμβαίνει μέσα στο παιδί.
Αυτό που χρειάζεται περισσότερο είναι μια συζήτηση. Να μπορέσει ο γονιός να ρωτήσει: "Τι σου αρέσει σε αυτό;", "Πώς νιώθεις όταν δεν φοράς makeup;", "Υπάρχει κάτι στο πρόσωπό σου που σε κάνει να αισθάνεσαι άσχημα;"
Όχι για να κρίνει, αλλά για να καταλάβει.
Αν η ενασχόληση με την εμφάνιση συνοδεύεται από έντονο άγχος, κοινωνική απομόνωση ή δυσκολία να συνεχιστούν οι καθημερινές δραστηριότητες, τότε μπορεί να χρειάζεται η συμβολή ενός εξειδικευμένου επαγγελματία ψυχικής υγείας. Γιατί τελικά το ζητούμενο δεν είναι να αποφασίσουμε αν ένα κορίτσι είναι "πολύ μικρό" για να φορέσει mascara.
Είναι να μεγαλώνει σε ένα περιβάλλον όπου μπορεί να πειραματίζεται με την εικόνα της χωρίς να αισθάνεται ότι η αξία της εξαρτάται από αυτήν. Και ίσως αυτό να είναι το πιο σημαντικό beauty lesson που μπορεί να πάρει μαζί της από το σχολείο και μετά.
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για τάσεις και νέα στη Μόδα, Celebrity και Gossip News στο missbloom.gr
